Reel Efektif Döviz Kuru (REK) Nedir? REK Hakkında Kapsamlı Bilgi

(Reel efektif döviz kuru) Bir ülkenin para değerinin diğer dövizlere göre yüksek olup olmadığını değerlendirmenin en etkili yolu reel efektif kur endekslerini incelemektir. Reel Efektif Döviz Kuru (REK), Türk Lirası’nın reel değerini gösteren bir ölçümdür. Reel hesaplamanın gerekliliği, Türkiye’nin dış ticaretinde önemli rol oynayan 36 ülkenin para birimlerinden oluşan bir sepetle hesaplanan “nominal efektif döviz kuru” (NEK) ile ülkeler arası nispi fiyat farklarını yeterince yansıtamamış olmasındandır. Nominal efektif döviz kurundaki nispi fiyat etkilerinin ortadan kaldırılarak elde edilen ortalama, “reel efektif döviz kuru” olarak adlandırılmaktadır. TÜFE Bazlı Reel Efektif Döviz Kuru, Türkiye’deki fiyat düzeyinin, ticaret hacmi bulunan 36 ülkenin fiyat düzeylerine oranı dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından her ay hesaplanıp yayınlanan reel efektif döviz kuru endeksinin 100’ün altına düşmesi, Türk Lirası’nın değer kaybettiğini; 100’ün üzerine çıkması ise değer kazandığını göstermektedir. Endeks hesaplamalarında 2003 düzeyi 100 olarak kabul edilmektedir. Reel efektif döviz kurunun hesaplanmasında TÜFE, Yurtiçi ÜFE ve Birim İşgücü Maliyeti (BİM) gibi üç farklı yöntem kullanılmaktadır. TCMB, REK’ten önce, Reel Efektif Döviz Kuru (REDK) endeksini ve Tartılı Efektif Reel Kur (TERK) endeksini kullanıyordu. REK uygulaması 2010 yılında başlamıştır.