Kurumsal Ekonomi Nedir? Kurumsal Ekonomi Hakkında Ayrıntılı Bilgi
(Kurumsal iktisat) Neoklasik Ekonomik Okul’un devlet müdahalesini minimize etmeye yönelik iktisat politikası önerilerine ve tümdengelimci soyut analiz yöntemlerine bir tepki olarak geçen yüzyılın 20’li yıllarında ABD’de öne çıkan bir akımdır. Kurumsal ekonominin ilk dalgasının önde gelen savunucuları Richard T. Ely, Thorstein Veblen, John Maurice Clark, Wesley C. Mitchell, John R. Commons ve Arthur R. Burns olmuştur.
Veblen, ekonomide kültürel ortamın ve teknolojik ilerlemenin doğurduğu sanayi değerlerinin önemini vurgulamayı hedeflemiştir. Commons, Amerikan ekonomisini ve sanayileşmeyi anlamanın, emek-yönetim çatışmasının özünü kavramaktan geçtiğini belirtmiştir. Wesley Mitchell ise sanayi toplumundaki rekabeti bozucu oligopol yapısını anlamak için konjonktürel dalgalanmaların incelenmesi gerektiğine inanıyordu. Kurumsal ekonominin ikinci dalgası ise 50’li ve 60’lı yıllarda ortaya çıkmıştır. ABD’den John Kenneth Galbraith ve Robert E. Heilbroner, Avrupa’dan Gunnar Myrdal ve François Perroux, somut gerçeklere dayanan, insanın önemini vurgulayan ve toplumsal ile ekonomik dengesizlikleri sorgulayan bir tutumu temsil etmişlerdir. Yol gösterici planlamaya ve devletin ekonomiye ölçülü müdahalesine karşı olmayan bu ekonomistler, dönemlerinde etkili olmuşlardır. Kurumsal ekonomi, 70’li ve 80’li yıllarda neoliberal ekonomi anlayışının öne çıkmasıyla geri planda kalmıştır. Bu gerilemenin sebeplerinden biri de kurumsal ekonomistlerin kendi içlerindeki bölünmelerdir. Marksizmden etkilenen Radikal Kurumsalcılar, sanayi toplumunu analiz etmeye odaklanan Uygulamalı Kurumsalcılar, Hukuk ve Ekonomi Hareketi ile Yeni Ekonomi Tarihi gibi gruplar bu bölünme sürecinde ortaya çıkmıştır.
Üçüncü kurumsalcılık dalgası, neoliberal ekonominin etkisinin azaldığı 90’lı yıllarda ortaya çıkmıştır. Bu dönemde dört Nobel Ekonomi Ödülü, kurumsal ekonomistlerden Ronald Coase, Douglas North, Elinor Ostrom ve Oliver Williamson’a verilmiştir. Yeni Kurumsal Ekonomi’nin diğer savunucuları arasında Avner Greif, Mancur Olson, Claude Menard ve Türkiye doğumlu ABD vatandaşı Daron Acemoğlu da bulunmaktadır. Yeni kurumsalcılar, ekonomik kalkınmada sosyal ve hukuki normların ve kuralların önemini vurgulayan çalışmalar yapmaktadır. Kurumsal iktisat çalışmalarından en çok yararlanan ülkeler, Çin, Güney Kore ve Japonya gibi Uzakdoğu ülkeleri olmuştur.
