ECB Eylül Toplantısında Sıkılaşma Adımlarını Sürdürebilir

Avrupa Merkez Bankası, Eylül ayındaki toplantısında faiz artırımını gündemine alırken, politika yapıcılar yüksek enflasyon ve dalgalı enerji fiyatlarıyla başa çıkmayı amaçlıyor. Euro Bölgesi ekonomisinin gösterdiği direnç ve olumlu büyüme verileri, bankanın sıkılaştırma hamleleri için gereken alanı sağlarken, piyasalar yeni bir faiz artışı beklentisi üzerinde yoğunlaşıyor.

ECB’nin bir sonraki faiz kararı, 10 Eylül’de gerçekleşecek toplantıda belirlenecek. Analistler, haziran ayında yaklaşık üç yıl aradan sonra ilk kez faiz artıran, temmuzda ise duraklama kararı alan bankanın, bu sefer sıkılaşma adımlarına devam etmesini yüksek ihtimal olarak değerlendiriyor. Banka orta vadede yüzde 2 enflasyon hedeflerken, Euro Bölgesi’nde enflasyon yüzde 2,9 seviyesinde seyrediyor. Enerji fiyatlarındaki dalgalanma da maliye politikası yapıcılarını harekete geçirmeye zorluyor. ECB Yönetim Konseyi’nin bazı üyeleri, Orta Doğu’daki savaşın ekonomik etkilerini kontrol altına almak için mevduat faizinin yüzde 2,25’ten yüzde 2,50’ye yükseltilmesi gerektiğini savunuyor. Banka yetkilileri, yeni bir faiz artışıyla 2022’deki Rusya-Ukrayna savaşının neden olduğu keskin enflasyon dalgasının tekrar yaşanmasını engellemeye kararlı olduklarını belirtiyor. Eylül’de beklenen bu artışın ardından, bankanın yeni bir sıkılaşma sinyali verme olasılığının düşük olduğu ifade edilirken, finansal piyasaların yıl sonuna kadar bir veya iki faiz artışı daha fiyatladığı görülüyor.

Ekonomik büyüme verileri, faiz artışı beklentilerini destekliyor

Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) ve Federal İstatistik Ofisi (Destatis) tarafından yayımlanan son veriler, faiz artırımını savunanların konumunu güçlendiriyor. Euro Bölgesi ekonomisi, yapay zeka yatırımları ve güçlü kamu harcamaları sayesinde 2026’nın ikinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,4 büyüyerek son 1,5 yılın en yüksek çeyreklik performansını kaydetti. Bölge ekonomisi yıllık bazda yüzde 1 genişleme gösterdi. Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya, ikinci çeyrekte ihracattaki belirgin iyileşme ile birlikte yüzde 0,3 büyüme kaydetti. Alman ekonomisinin yıllık büyüme oranı da yüzde 1 olarak güncellendi. Hem Euro Bölgesi genelinde hem de Almanya’da resesyon endişelerini azaltan bu ekonomik dayanıklılık, ECB’nin sıkı para politikası adımları için bir hareket alanı oluşturuyor.

| Bölge / Ülke | Çeyreklik Büyüme (2. Çeyrek) | Yıllık Büyüme Oranı |

Toplantı tutanaklarında enerji fiyatları ve enflasyon riski uyarısı

ECB’nin temmuz ayı toplantı tutanakları, karar alıcıların kaygılarını ve ekonomik görünümle ilgili gözlemlerini ortaya koymuş durumda. Tutanaklarda, büyüme üzerindeki aşağı yönlü risklerin azaldığı ve güven endekslerinin toparlandığı belirtilirken, enflasyon risklerinin yukarı yönlü kaldığı vurgulandı. Özellikle enerji ithalatçısı olan Euro Bölgesi için doğal gaz ve akaryakıt fiyatlarındaki artışın en büyük tehdit olduğu ifade edildi. Tutanaklarda, “Gaz fiyatlarının 2022 yılındaki gibi enflasyonist bir şok yaratma riski göz önünde bulundurulmalıdır” şeklinde bir uyarı yapıldı. Gelecekteki veri akışına bağlı kalınacağı belirtilirken, “Enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanamadığı takdirde, yeni bir faiz artırımı yapılması gerekebilir.” ifadesine yer verildi. Bazı Konsey üyeleri, haziran ayından bu yana gelen verilerin sıkılaşma ihtiyacını desteklediğini ve bu nedenle temmuz ayı toplantısında olası bir faiz artırımına karşı çıkmadıklarını belirtti. Tutanaklara göre, ECB Yönetim Kurulu Üyesi Isabel Schnabel, Orta Doğu’daki çatışmaların uzun sürede yayılmasının ve Euro Bölgesi ekonomisinin sağlam yapısının enflasyon üzerinde yukarı yönlü riskler içerdiğini ifade ederek daha yüksek bir politika faizine ihtiyaç duyulduğunu savundu.

Uzmanlar, eylül ayında sigorta amaçlı faiz artışı bekliyor

Banka yetkilileri ve ekonomistler, eylül ayındaki kritik toplantı öncesinde gelecek hafta açıklanacak ağustos ayı öncü enflasyon verileri ile ECB uzmanlarının güncellemeyi planladıkları makroekonomik projeksiyonların, nihai kararda belirleyici rol oynayacağını belirtmektedir. ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski, bu konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, Euro Bölgesi’ndeki makroekonomik gelişmeleri analiz ederek eylül ayında faiz artışı olasılığının güçlendiğini ifade etti. Brzeski, ECB’nin temmuz ayı toplantı tutanaklarının içindeki tartışmaların önemli olduğuna dikkat çekti. “Temmuz ayında bazı üyeler faiz artışını açıkça savundu. Tutanaklar, ECB içinde ihtiyati bir faiz artırımı fikrini destekleyenlerin sayısının arttığını gösteriyor. Euro Bölgesi ekonomisi, Orta Doğu’daki savaşın etkisine karşı beklenmedik bir dirayet gösterdi. Hükümetlerin uzun süredir duyurduğu mali teşviklerin yanı sıra Asyalı rakiplerin Hürmüz Boğazı’nın kapanmasından daha fazla etkilenmesinin ve siparişlerin Avrupa’ya kaymasının bu dirayeti artırdığını belirtti.” Brzeski, eylülde atılacak olası bir adımın “sigorta amaçlı bir faiz artışı” olacağını vurgulayarak, “Bu hamle, ECB’nin güvenilirliğini korumak ve enerji şoklarının ikincil etkilerini önlemek adına gerekli. Ancak ECB’nin eylülden sonra daha ileri gidip gitmeyeceği tamamen farklı bir mesele. Bankanın, ders kitaplarında tanımlanan arz yönlü şoklarla mücadele ederken ekonomiyi resesyona sokma riskini göze alması zor görünüyor.” şeklinde değerlendirdi.