Tüm Kripto Para Birimleri Listeledi
2009 yılında Bitcoin’in ortaya çıkmasıyla birlikte başlayan kripto para evreni, piyasalara sunulduğu andan itibaren hızla büyümektedir. Bitcoin ile başlayan bu dünya, zamanla farklı kripto para birimleri ile dolar ve büyük bir hareketlenme kazanmıştır. Özellikle geleneksel finans sistemlerinin teknolojik ve dijital gelişimlerle birlikte, kripto paraların yükselişi hız kazanmıştır. Merkezi olmayan bir yapıya sahip olan kripto paralar, şeffaf ve güvenilir yapılarıyla finansal piyasalarda yeni bir dönemi temsil eder. Blockchain teknolojisi, bu güvenli alt yapıyı sunarak kripto paraları birbirinden farklılaştırmaktadır.
Kripto Para Nedir? Temeli Neye Dayanır?
Kripto para birimlerine geçmeden önce kripto para nedir sorusunun cevabını verelim. Kripto para, geleneksel para birimlerinden farklı olarak dijital ortamda varlık gösteren ve işlem gören bir dijital para birimidir. Gelecekteki nakit ihtiyaçlarının yerini alabilecek bir finansal araç olarak, kripto paralar güvenli ve doğrulanabilir özellikleri sayesinde hızla gelişmiştir. Kripto paraların temeli, merkeziyetsiz bir otorite aracılığıyla güvenli ve şeffaf işlem yapabilme yeteneğine dayanmaktadır. Bitcoin ile başlayan bu dijital varlıklar, merkezi olmayan bir finansal sistem oluşturmayı hedeflemektedir. Bu hedefin altında yatan blockchain teknolojisi, merkeziyetsiz bir altyapı sunmakta ve her işlemi birbirine bağlayarak değiştirilemez bir şekilde veri tabanına kaydetmektedir.
Kripto Para Birimleri Çeşitleri
Finansal sistemleri şekillendirme rolü üstlenen kripto paralar, günümüzde yaygın olarak kullanılmaktadır. Kripto para türleri, birçok farklı çeşidi barındırmakta olup pek çok sektörde faaliyet göstermektedir. Kripto paralar, kullanıldıkları platformlara göre sınıflandırılabilir. Bu kripto paraları beş ana başlık altında inceleyebiliriz.
Ödeme Yapmak İçin Kullanılan Kripto Para Birimleri
Ödeme yapmak için kullanılan kripto para birimleri, birçok seçenek sunmaktadır. Bir blok zinciri yazılımı üzerine dağıtılan dijital para birimleridir ve nakit ile rekabet edebilme potansiyeline sahip bu kriptolar, belirli kullanım alanlarına ve sektörlere hitap etmektedir. Dijital ortamda kullanılan kripto paralar, kendine özgü verimlilik ve çeşitli avantajlar sunmaktadır. Kripto para piyasasında en çok kullanılan kripto para ödeme varlıkları şu şekilde sıralanabilir:
- Bitcoin (BTC)
- Ethereum
- Bitcoin Cash (BCH)
- Tether (USDT)
- Dash (DASH)
- Dogecoin (DOGE)
- Ripple (XRP)
- Litecoin (LTC)
- Nano (NANO)
- Monero (XMR)
- Shiba Inu (SHIB)
- Stellar (XLM)
- Zcash (ZEC)
Finansal Fayda Sağlayan Kripto Birimleri
Finansal fayda sağlayan kripto paralar, diğer kripto para varlıklarını yönetmeyi ve takas etmeyi kolaylaştırır. Bu dijital varlıklar, merkeziyetsiz herhangi bir borsada işlem yapma olanağı sunarak, varlığın nasıl işlem göreceği konusunda karar verme imkanı sağlar. Finansal kripto para varlıkları, erken dönem projeleri ile yatırımcıları bir araya getirme potansiyeline de sahiptir. Finansal açıdan avantaj sağlayabilen bu kripto para birimleri, yatırım portföyünün genişlemesine de katkıda bulunabilir. Bu kripto para isimleri Kraken borsasında yer alıp şu şekilde sıralanabilir:
- Augur (REP)
- Curve (CRV)
- Balancer (BAL)
- Compound (COMP)
- Kava (KAVA)
- Kyber Network (KNC)
- Synthetix Network Token (SNX)
- Chainlink (LINK)
Altyapı Oluşturan Kripto Paralar
Kripto para birimleri arasında altyapı oluşturma işlevi üstlenen para birimleri de bulunmaktadır. Bu kripto paralar, paylaşılmış bir blok zinciri yazılımı ağı üzerinde farklı kripto paraları barındırma kabiliyetine sahiptir. Bu ağlardan en bilinenleri Ethereum’dur. Ethereum, Ether adı verilen bir kripto varlık olarak tanımlanır. Ether ağı üzerinde merkezi olmayan uygulamalar oluşturabilmek ve kullanmak için gerekli olan altyapı ürünü olduğu için sektörde sıkça anılmaktadır. Bu kripto para varlıkları, farklı kullanımlara sahip olup sektör ve amaca göre çeşitlenmektedir. Kısacası, altyapı kripto paraları birden fazla blok zincirini bağlayarak kullanıcılar arasında işlem yapma ortamını sağlamaktadır.
- Solana (SOL)
- Lisk (LSK)
- Ethereum (ETH)
- Algorand (ALGO)
- Cosmos (ATOM)
- Ethereum Classic (ETC)
- Cardano (ADA)
- Kusama (KSM)
- Tezos (XTZ)
- Tron (TRX)
- Waves (WAVES)
Hizmet Alanına Özgü Geliştirilen Kripto Para Birimleri
Kripto para birimleri, hizmet alanında da kullanılabilen bir blok zinciri içinde yer alabilir. Kişisel ya da kurumsal verileri yönetmek için çeşitli araçlar sunulabilmektedir. Özellikle finansal tabanlı ürünler, harici veri kaynaklarına erişim ve inceleme noktasında yardımcı olmaktadır. Bunun yanı sıra, dijital kimlik sağlamaya yönelik ve bireylerin bu platformlar üzerinde kayıtlarını blok zinciriyle ilişkilendirecek şekilde tasarlanmıştır.
- Filecoin (FIL)
- KuCoin Token (KCS)
- Orchis (OXT)
- Siacoin (SC)
- BAT
- Huobi Token (HT)
- Storj (STORJ)
Hizmet kripto para birimleri, genellikle bağlı oldukları kripto para borsasında kullanılan varlıklar olarak yer almaktadır.
Medya ve Eğlence Kripto Para Birimleri
Medya ve eğlence alanında kullanılan kripto para birimleri, ödüllendirme amaçlı olarak kullanılmaktadır. Oyun içerikleri ve sosyal medya gibi platformlarda aktif bir şekilde kullanılan medya kripto paraları, sanal ve gerçeklik teknolojileriyle birlikte dijital dünyaları desteklemesi hedefindedir. En bilinen para birimi Basic Attention Token (BAT) olarak kripto para piyasasında yer almakta ve bunun yanı sıra diğer birimler şunlardır:
- Audis (AUDIOS)
- Enjin Coin (ENJ)
- Chilizz Coin (CHZ)
- Theta Token (THETA)
- Basic Attention Token (BAT)
Medya ve eğlence kripto para birimleri arasında meme coinler de bulunmaktadır. Genellikle şaka karakterlerini temsil eden bu coin’ler, popülerliği ve eğlenceyi sürdürme amacı taşır. Bu coin’ler arasında Dogecoin (DOGE) ve Shiba Inu (SHIB) bulunmaktadır.
Proof of Work (PoW) Kripto Para Birimleri
Proof of Work coin’leri olarak bilinen PoW kripto para birimleri, PoW mekanizması üzerinde yaratılan coin’lerdir. Bu mekanizma, kripto grafik olarak sıfır bilgi ispatı (zero-knowledge proof) yöntemini kullanır. Bu kripto para birimleri arasında:
- Bitcoin (BTC)
- Dogecoin (DOGE)
- Ethereum (ETH)
- Ethereum Classic (ETC)
- Zcash (ZEC)
Proof of Stake Coin’ler (PoS) Kripto Para Birimleri
Proof of Stake (PoS) kripto para birimleri, PoS protokolleri ile tasarlanan dijital varlıklar arasında yer alır. Bu varlıklar, ilgili kripto para ile orantılı bir şekilde çalışan blockchain mekanizması içerisinde bulunur. PoS blockchain ağları üzerinde dağıtılmış olan bu kripto paraların onaylanabilmesi için Ethereum ile stake edilmesi gerekmektedir. Böylece piyasalarda işlem görebilir hale gelirler. Bu kripto para birimleri arasında:
- Eos (EOS)
- Algorand (ALGO)
- Tezos (XTZ)
- Cardano (ADA)
- Cosmos (ATOM)
- Tron (TRX)
Diğer En Popüler Kripto Para Birimleri
Kripto para birimleri, ortaya çıktıkları günden bu yana hızla ilerlemektedir. Temel olarak iki farklı gruba ayrılabilen bu kripto paralar, coin ve token olarak iki türe sahiptir. Her ikisi de kripto para olarak değerlendirilebilir; ancak kullanım amaçları ve hizmet ettikleri platformlara göre farklılık gösterirler. Daha önce kripto para birimlerinin hizmet ettiği farklı alanları açıkladık. Şimdi ise kripto para çeşitleri arasında yer alan diğer kripto para birimlerine bir göz atalım.
- Coin: Blockchain platformu üzerinde takas edilebilen kripto para birimleridir. Genellikle değişim ve değer saklama aracı olarak kullanılmaktadır. Yerel kripto para birimleri arasında yer alır. Bitcoin ve Ethereum, bu kategoride en çok bilinen iki coindir.
- Token’lar: Dijital varlık olarak sınıflandırılan token’lar, kripto para birimleri içinde değerlendirilebilir. Blockchain ağı üzerinde inşa edilen bu token’lar, amaçlarına ve hizmet ettikleri alana bağlı olarak farklı sınıflara ayrılır. Çoğu zaman Ethereum ekosisteminde oluşturulan token’lar, belirli standartlar çerçevesinde geliştirilir.
- Altcoinler: Bitcoin’in alternatifi olarak var edilmiş kripto para birimleridir. Bitcoin dışındaki tüm kripto para birimlerini ifade eden altcoinler, alternatif coinler olarak da bilinir. Piyasada farklı çeşitleri bulunmaktadır ve çeşitli işlevler ile yeteneklere sahiptir.
- Merkez Bankası Dijital Para Birimleri (CBDC’ler): Merkez bankası tarafından yaratılan dijital varlıklar, tam olarak merkeziyetsiz olmadıkları için kripto para olarak kabul edilemezler. Ancak, nakit paranın dijital formu olmaları nedeniyle kripto para birimleri arasında yer alabilirler.
