İnsani Gelişmişlik Endeksi Nedir? Kapsamlı Bilgiler ve Açıklamalar

(İnsani Gelişme Endeksi: HDI) İnsanların temel ihtiyaçlarına ulaşma düzeyini değerlendirmek amacıyla refah, eğitim ve sağlık gibi üç kriter kullanılarak 1990 yılında Pakistanlı Mahbub Ül-Hak tarafından önerilmiş ve daha sonra Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından hesaplanıp yayımlanmaya başlanmıştır. İnsani gelişme, bireylerin bulunduğu ekonomilerin zenginliğinden ziyade insan hayatının iyileştirilmesi ile ilgili bir kavramdır. İnsani gelişme, insanlara ve sunulan fırsatlara odaklanan bir yaklaşımdır. Ekonomik büyümenin herkes için otomatik bir refah artışı sağlamadığı gerçeğiyle, insan hayatının daha iyi hale getirilmesinde insanların rolüne vurgu yapmaktadır. Gelir artışı, insani gelişimde yalnızca bir araçtır, nihai hedef değildir.

UNDP’nin İnsani Gelişmişlik Endeksi’nde kullandığı üç temel değişken, uzun, sağlıklı ve yaratıcı bir yaşam sürmek, bilgi ve eğitim imkânına sahip olmak ve insana yakışır bir yaşam için gerekli kaynaklara ulaşmaktır. İnsani gelişme için öncelikle bu temel unsurlar sağlandığında, hayatın diğer alanlarında ilerleme ve gelişme fırsatlarının da artacağı öngörülmektedir.