Eko Sözlük

Heckscher-Ohlin Teorisi Nedir? Detaylı Bilgilerle Heckscher-Ohlin Teorisi Açıklaması

(Heckscher-Ohlin Teorisi, faktör oranları teorisi) Mukayeseli üstünlük modeline emeğin yanı sıra sermayenin de ikinci bir üretim faktörü olarak eklenmesiyle oluşturulan bir teoridir. Klasik mukayeseli üstünlük analizinde yalnızca emek bir üretim faktörü olarak ele alınmakta ve dış ticarete konu olabilecek malların fiyatları arasındaki oran, üretim fonksiyonlarının gösterdiği hasıla/emek oranlarına bağlı kılınmaktadır. E. Heckscher ve B. Ohlin’in geliştirdiği modelde sermaye de dış ticareti etkileyen bir faktör olarak yer almaktadır. Bunun yanı sıra Heckscher-Ohlin Teorisi, aslında “Mukayeseli Üstünlükler Teorisi” ile benzer bir düşünce yapısına sahiptir: “Her ülke, düşük maliyetle ürettiği mallarda uzmanlaşarak bu malları ihraç edecek ve bunun karşılığında yüksek maliyetli malları satın alacaktır.”

Bir ülkenin belirli malları düşük maliyetle üretmesi, o malların üretiminde nispeten bol ve ucuz olan faktörlerin kullanılmasıyla mümkündür. Üretim faktörlerinin nispi bolluğu şu şekilde tanımlanabilir:

Eğer bir ülkede bir faktörün miktar olarak diğerine oranı, karşı ülkede o faktörün oranın­dan daha yüksekse, o faktör belirtilen ülkede daha boldur. Ancak faktörün göreli miktar cinsinden bolluğu veya kıtlığı tek başına bir anlam taşımamaktadır. Miktarı bol olmasına rağmen fiyatı yüksekse, o faktörle yapılan üretimin maliyeti yine mukayeseli olarak yüksek olacaktır. Bu durum, şu ikinci tanımı gerektirir: “Bir ülkede bir faktöre yapılan ödemelerin, diğer faktöre yapılan ödemelere oranı, karşı ülkedeki orandan küçükse, o faktör belirtilen ülkede nispi olarak daha bol durumdadır.”