Harrod-Domar Büyüme Modeli Nedir? Detaylı İnceleme ve Bilgiler
(Harrod-Domar büyüme modeli) Keynes’in Genel Teorisi’yle başlayan dönemde, ekonomistlerin dikkati büyüme meseleleri üzerine yoğunlaşmıştır. Keynes, tasarruf-yatırım dengesini gerekli ve yeterli bir denge koşulu olarak görmüştür. Roy Harrod ve Evsey Domar’ın büyüme modelinde, yatırım-tasarruf dengesine ek olarak sermaye/hasıla oranı ve hızlandırıcı etkileri de dinamik ve dengeli büyüme unsurları arasında yer almıştır. Harrod-Domar modelinin dinamizmi, karşılıklı etkileşimden kaynaklanmaktadır. Tasarruflar yatırımları desteklemekte, yatırımlar ise milli geliri artırmaktadır. Milli gelir arttıkça tasarruf ve yatırım da yeniden artış göstermektedir. Milli geliri Y, milli gelirdeki artışı ΔY ile gösterirsek, büyüme hızı y şöyle tanımlanır: y = ΔY / Y. Aynı ekonomide toplam sermaye stokunu K, yatırımları I ve sermaye stokuna yapılan eklemeleri ΔK ile ifade edersek, yatırımlar sermaye stokuna yapılan eklemelere eşit olur, yani I = ΔK eşitliği yazılabilir. Toplam sermaye stoku K’yı, yaratılan hasıla Y’ye böldüğümüzde (K / Y) oranı “ortalama sermaye/hasıla oranı” olarak adlandırılır. Sermaye stokuna yapılan eklemeler ile yaratılan hasıla arasındaki oran ise “marjinal sermaye/hasıla oranı” şeklinde tanımlanır ve ΔK / ΔY veya I / ΔY ile gösterilir.
Ortalama ve marjinal sermaye/hasıla oranlarının eşit olduğu varsayıldığında, aşağıdaki eşitlik yazılabilir.
K ΔK
——— = ———-
Y ΔY
Oranlar üzerinde yapılan aritmetik işlemlerle şu denklik ortaya çıkar: Büyüme oranı = Yatırımların milli gelire oranı / Sermaye-hasıla oranı. Yatırımların milli gelire oranı yüzde 16 ve sermaye/hasıla katsayısının 3.2 olduğu bir ekonomide, büyüme oranı yüzde 5 olarak hesaplanır.
Yüzde 6 büyüme hedeflendiğinde ve sermaye-hasıla katsayısı 3.2 olduğunda, yatırımların milli gelire oranının yüzde 19.2 düzeyinde olması gerekmektedir. Eğer yurtiçi tasarruflar yüzde 16 seviyesinde kalmışsa, 3.2 puanlık fark dış borçlanma ile telafi edilebilir.
Domar, belirli bir “t” yılındaki sermaye-hasıla ilişkisinin zaman içinde sabit kalıp kalmayacağını incelemiştir. Yatırımlar her yıl artış gösterdiğinde ve toplam sermaye stoku yükseldiğinde, azalan randımanlar kanunu etkisi ortaya çıkmaktadır.