Resesyon Nedir? Detaylı Bilgi ve Açıklamalar
(Resesyon) Ekonomik büyümenin belirli bir süre boyunca yavaşlaması ya da kısa bir süre için daralmaya dönüşmesidir. Durgunluk anlamına gelen resesyon, atıl kapasitenin ortaya çıkması veya ekonominin uzun vadeli büyüme oranından daha düşük bir hızda büyümesi olarak da tanımlanabilir. Durgunluğun ana göstergeleri, üretimdeki duraklama veya düşüş nedeniyle yaşanan işsizlik, talep daralması ve yatırım eğiliminde azalmadır. Durgunluğun derinleşmesi ve uzun süre devam etmesi durumunda canlanmanın gecikmesi ise depresyon olarak adlandırılır. Tüketicilerin ve girişimcilerin güveni eski seviyelerine geri döndüğünde durgunluk sona erer. Ekonominin bir çeyrekte düşük hızlarda büyümesi, resesyon tanısı için yeterli değildir. İki veya daha fazla çeyrek döneminde düşük büyüme hızları görüldüğünde resesyondan söz edilebilir. Hükümetler resesyon dönemlerinde ekonomiyi canlandırmak ve toplam talebi artırmak için para ve maliye politikalarına öncelik verirler. Üç aylık dönemlere göre büyüme oranlarının grafiklerindeki eğrilerin şekillerine göre çeşitli resesyon tanımları yapılmıştır. Bu tanımlar şunlardır:
“V” şeklinde resesyon: Ekonominin grafiği dibe vurduktan kısa bir süre sonra canlanmayı tetikleyecek güçler harekete geçerek ekonomiyi canlandırabilir. Türkiye ekonomisinde en yaygın olarak görülen resesyon türüdür. 1980-2015 döneminde meydana gelen durgunluklar ve daralmalar kısa sürmüştür. Türkiye, diğer ülkelere göre daha sık ekonomik dalgalanma yaşasa da “ekonomik ribaunt” yeteneği güçlü olduğu için çabuk toparlanabilmektedir.
“U” şeklinde resesyon: Bu tür resesyon grafiği gösteren ekonomilerde durgunluk süresi “V” şekline göre daha uzundur. Özellikle gelişmiş ülkelerde görülen bu tip durgunlukta, piyasaların ve ailelerin gelecek konusunda yeterince umutlu olmadığı görülmektedir. Hızlı değişim ve belirsizliklerin arttığı dönemlerde iyileşme gecikebilir. Ancak belirli bir noktadan sonra ve değişim sindirildiğinde, ekonomiyi canlandırıcı güçler harekete geçerek bir “U” dönüşü gerçekleştirilebilir.
“W” (çift dip) resesyonu: Bu tür resesyon, 2007 ile 2016 arasında özellikle gelişmiş ülkelerde görülmüştür. Ekonomiler 2008 ve 2009’da “dip” yaparken, 2010 ve 2011 yıllarında iyileşme umutları doğmuş ama bu büyüme kalıcı olmamıştır. 2012’de atılıma geçemeyen gelişmiş ülke ekonomileri, ancak 2016 ve 2017 yıllarında canlanma dönemine girebilmiştir.
“L” şeklinde resesyon: Ülkeleri ve ülkelerin vatandaşlarını en olumsuz şekilde etkileyen resesyon türüdür.
Japonya ekonomisi, 90’lı yılların başında canlanma yaşarken resesyon başlamış ve bu süreç yıllar boyunca devam etmiştir. Bu resesyon grafiklerinin dışında karekök işareti veya ters karekök işareti şeklinde grafiklerin varlığı da tartışılmış, ancak bunlar pek ilgi görmemiştir.