Bessent, İran’a Yönelik Yaptırım Paketini Hafta Başında Duyuracak

ABD ile İran arasındaki gerginlik, yeni yaptırım önlemleriyle artarken, piyasalar Washington’ın duyuracağı ekonomik tedbirlere odaklandı. Scott Bessent tarafından açıklanacak kapsamlı kısıtlamaların, küresel enerji hatları ve petrol fiyatları üzerinde önemli bir etki yapması bekleniyor.

Son günlerde ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri eylemler sona ermiş olsa da, iki ülke arasındaki gerilim ve sert söylemler sürüyor. Trump yönetimi, İran ekonomisini hedef alacak yeni ve geniş kapsamlı yaptırımlar hazırlıyor. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yeni ekonomik tedbirlerin detaylarını pazartesi günü yapılacak basın toplantısında açıklayacağını belirtti. Bessent, Washington’ın İran’a yönelik ekonomik baskıyı şimdiye kadar eşine rastlanmamış seviyelere çıkarmayı planladığını ifade etti.

Ekonomik izolasyon planı ve piyasalara olan yansımaları

Bessent, ABD’nin İran’a karşı “dünyanın tarihindeki en büyük koordineli ekonomik izolasyonu” gerçekleştireceğini duyurdu. ABD’nin müttefiklerine net bir mesaj göndereceğini belirten Bessent, ülkelerin yaptırımlar konusunda Washington’ın yanında yer alması gerektiğini vurguladı. Bakan, uygulanacak ekonomik baskının İran’ı zayıflatması durumunda ABD’nin büyük çaplı askeri operasyonlar düzenleme ihtiyacının azalabileceğini dile getirdi. İran ise Washington’ın yeni yaptırımlarına sert bir tepki gösterdi. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bagai, ABD’nin yeni ekonomik yaptırımlarını “ekonomik savaş” olarak tanımladı ve Washington’ı Birleşmiş Milletler üyesi ülkeler üzerinde sınır ötesi egemenlik kurmaya çalışmakla itham etti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Müslüman ülkelerin yaptırımlara karşı ortak bir strateji geliştirmesi gerektiğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump, daha önce İran’a yönelik yeni hamleyi “şimdiye kadar herhangi bir ülkeye karşı uygulanan en ezici ekonomik operasyon” olarak tanımlamıştı. Trump, İran’ın yaptırımları aşmasına yardım eden ülkelere ağır finansal yaptırımlar uygulanacağı uyarısında bulundu. Başkanın açıklamaları, Washington’ın yalnızca İran’ı değil, İran ile ekonomik ilişkilerini sürdüren üçüncü ülkelerin de hedef alınabileceği beklentisini artırdı.

Hürmüz Boğazı ve deniz trafiğindeki son durum

ABD-İran gerginliğinin küresel ekonomi üzerindeki en kritik sonuçlarından biri Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiği olmaya devam ediyor. Boğazdan geçen gemi sayısı, ABD’nin İran’a karşı savaş başlatmasından önceki seviyelerin oldukça altında seyretmekte. Boğazın yeniden trafiğe açılması için yürütülen görüşmelerin ise şu ana kadar sonuç vermediği belirtiliyor. Bölgedeki gemi hareketliliği ile ilgili veriler aşağıda sunulmuştur:

Petrol fiyatlarındaki artış ve küresel beklentiler

İran gerginliği, petrol piyasası üzerindeki etkisini sürdürüyor. Brent petrol, cuma günü 94,39 dolardan, ABD Batı Teksas türü ham petrol ise 87,06 dolardan kapandı. Brent ve WTI haftayı yüzde 5’in üzerinde bir artışla tamamladı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın, savaşın mümkün olan en kısa sürede sona ermesinin daha iyi olacağına ilişkin açıklamaları, petrol fiyatlarındaki artışı sınırlayan faktörler arasında yer aldı. RBC Capital Markets Küresel Emtia Stratejisi Başkanı Helima Croft, yeni yaptırımların etkisinin belirsiz olduğunu belirtti. Croft, İran’ın şu anda dünyanın en fazla yaptırım uygulanan ülkelerinden biri olduğunu ve Washington’ın İran’ın ortakları olan Çin ve Rusya’yı hedef alıp almayacağının kritik olduğunu vurguladı. Croft’a göre asıl soru, yeni yaptırımların İran’ın davranışlarını değiştirmeye yeterli olup olmayacağıdır; İran yönetiminin ABD’den daha uzun süre dayanabileceğine inanıldığı değerlendiriliyor.