Paranın Miktar Teorisi Nedir? Detaylı Bilgi ve Açıklamalar

(Miktar Teorisi) Miktar teorisi, para arzındaki değişimlerle fiyatlar arasında ve dolayısıyla paranın değeri üzerinde bir ilişki kurmaktadır. Bu teori en net biçimde Amerikalı ekonomist Irving Fisher tarafından ele alınmıştır. Fisher, miktar teorisini açıklamak için mübadele denklemi olarak bilinen ve aşağıda gösterilen formülden yararlanmıştır:

MV = PT

Bu denklemde M, para miktarını; V, paranın dolaşım hızını; P, fiyatlar genel düzeyini; ve T, işlem hacmini temsil etmektedir. Örneğin, bir ekonomide belirli bir süre içinde para ile yapılan alışverişler 1 milyon işlemden oluşuyorsa ve her işlemdeki ortalama fiyat 10 para birimi ise, işlemlerin para ile ifa­de ettiği toplam hacim 10 milyon para ünitesi olacaktır. Diğer yandan, ülkedeki para arzı 2 milyon para ünitesi ise, bu para miktarının 10 milyonluk işlemlere aracılık etmesi için her birim ortalama 5 kez el değiştirecek, yani 5 ayrı işlemde kullanılacaktır. Fisher’e ve onu izleyen ekonomistlere göre, denklemdeki V ve T parametreleri belirli bir dönem boyunca sabit kalır. V’nin sayısal değeri, toplumun sosyo-psikolojik davranışları ve kurumsal yapısıyla belirlenir. Bu nedenle, olağanüstü durumlar dışında bu sayısal değerde önemli bir değişiklik beklenemez. Klasik teoriye göre, ekonomideki tüm kaynaklar tam kapasite kullanılmakta olduğundan, belirli bir dönem için T parametresi de sabit kalmaktadır. Dolayısıyla, para miktarındaki artışlar doğrudan fiyatlar genel düzeyinin yükselmesine ve paranın değerinin düşmesine neden olacaktır.