Eko Sözlük

Marjinalizm Nedir? Marjinalizm Hakkında Kapsamlı Bilgi

(Marjinalizm) Bir malın değerinin, emek-değer teorisi yerine malların piyasa üzerindeki göreli kıtlık seviyesine göre açıklanan ve dolayısıyla arz ve talep dengesi ile belirlenen fiyat ile değer arasında bir ilişki kuran iktisadi analiz yöntemidir. Bu analizde marjinal maliyet, marjinal verimlilik ve marjinal fayda kavramları kullanılarak, mal ve faktör piyasalarında bireylerin fayda sağladığı, firmaların ise kâr maksimize etme hedefinde bulundukları belirtilmiştir. Bu düşünce 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın başlarında birkaç iktisatçı tarafından savunulmuştur. Bu iktisatçılar arasında en tanınmış olanları Stanley Jevons, Alfred Marshall, Avusturya Ekolü’nün kurucularından Carl Menger ve Amerikalı iktisatçı John Bates Clark’tır.

“Marjinalist devrim” olarak da adlandırılan bu akımın yaygınlaşması, Menger, Jevons ve Walras’ın kaleme aldıkları eserler sayesinde gerçekleşmiştir. Bu üç iktisatçı, birbirlerinden habersiz olarak yazdıkları eserlerde, sübjektif tercihleri nispi fiyatların açıklanmasında ana noktalar olarak kabul etmiş ve emek-değer teorisinin yerine marjinal fayda-değer teorisini benimsemişlerdir. Aslında “marjinal fayda” kavramı çok daha öncelere uzanmaktadır. 1844 yılında Jules Dupuit, 1854’te Hermann Heinrich Gossen ve 1855’te Richard Jennings, tüketici davranışını açıklamak amacıyla yine bu terimi kullanmışlardır.


Marjinal fayda teorisinin önemi, maksimum etki ile dağılım sorununu çözme şekli olarak düşünülmesindendir. Klasik teoriden modern teoriye geçişte marjinal analizin bütünüyle benimsenmesi de oldukça önemli bir rol oynamıştır. Marjinal akım, entelektüel bir hareket olup felsefi görüşlerden de etkilenmiştir. Sosyalizme karşı bir hareket olarak dikkat çeken marjinalizm, 20. yüzyılın ikinci yarısında ekonomik düşünce üzerindeki etkisini devam ettirmiştir.